KPI TAX

Czas czytania: 7 min

Podatek minimalny – kluczowe zmiany i obowiązki od 1 stycznia 2024

Podatek minimalny od 1 stycznia 2024: komu grozi i jak go obliczyć?​

Podatek minimalny, obowiązujący od 1 stycznia 2024 roku, dotyczy firm podatkowych CIT, które mają niską rentowność podatkową lub straty. Jakie firmy muszą go płacić i jak obliczyć jego wartość? Ten artykuł odpowie na te pytania.

Co to jest podatek minimalny?

Podatek minimalny to nowa forma opodatkowania podatkiem CIT, wprowadzona do ustawy o CIT z dniem 1 stycznia 2022 r. i obowiązująca od 1 stycznia 2024 r. Ma on na celu ograniczenie sytuacji, w której duże spółki raportują stale niski dochód albo stratę. Podatek minimalny jest równoległą formą opodatkowania obok tzw. “klasycznego” CIT. W praktyce oznacza to, że firmy, które nie osiągają wystarczających dochodów, będą musiały zapłacić minimalny podatek dochodowy, co ma na celu zwiększenie wpływów do budżetu państwa i zapewnienie sprawiedliwego obciążenia podatkowego.

Porównanie minimalnego i klasycznego podatku dochodowego

Najważniejsze informacje o podatku minimalnym

  • Nowy minimalny podatek dochodowy od 1 stycznia 2024 r. dotyczy podatników CIT z niskimi dochodami lub stratami, w tym krajowych i zagranicznych podmiotów oraz grup kapitałowych.

  • Nie wszystkie podmioty są objęte minimalnym podatkiem. Nowe firmy, maili podatnicy CIT oraz podmioty w trudnej sytuacji finansowej mogą być zwolnione z tego obowiązku.

  • Minimalny podatek dochodowy wynosi 10% podstawy opodatkowania. Podatnicy są zobowiązani do uiszczenia go do końca trzeciego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, zaś brak przestrzegania przepisów grozi karami finansowymi. Jest on zależny od wskaźnika rentowności podatkowej, który być osiągany przez podatników, obliczanym jako udział w dany roku podatkowym przychodów w dochodach.

Scenariusze Minimalnego Podatku Dochodowego

Kogo dotyczy podatek minimalny?

Od 1 stycznia 2024 r, nowy minimalny podatek dochodowy objął podatników CIT, którzy wykazują stratę lub niską rentowność podatkową. Dotyczy to zarówno krajowych, jak i zagranicznych podmiotów prowadzących działalność w Polsce oraz grup kapitałowych. Firmy z branż o niskiej rentowności, takie jak transport, hotelarstwo czy handel, mogą być bardziej narażone na objęcie podatkiem minimalnym.

Podatek minimalny będzie dotyczył głównie spółek i grup kapitałowych spełniających określone warunki dochodowe. Oznacza to, że podatnicy podatku dochodowego, którzy w danym roku podatkowym osiągnęli udział dochodów ze źródła przychodów innych niż z zysków kapitałowych w wysokości mniej niż 2%. To rozwiązanie ma na celu zwiększenie wpływów do budżetu państwa oraz zapewnienie, że wszystkie firmy, niezależnie od ich dochodów, będą wnosić wkład finansowy.

Warto zaznaczyć, że minimalny podatek dochodowy nie dotyczy wyłącznie osób fizycznych, ale także osób prawnych, w tym podatkowych grup kapitałowych. Zatem, zarówno duże korporacje, jak i małe firmy, które spełniają określone kryteria, będą zobowiązane do zapłaty tego podatku. Kluczowe jest tu zrozumienie, jakie dochody i przychody są brane pod uwagę przy obliczaniu minimalnego podatku dochodowego, w tym źródła przychodów innych niż zyski kapitałowe.

Czynniki prowadzące do nałożenia minimalnego podatku dochodowego

Podmioty wyłączone z podatku minimalnego

Nie wszystkie podmioty będą objęte nowym podatkiem minimalnym. Nowo powstałe spółki są zwolnione z podatku minimalnego przez pierwszy rok działalności oraz dwa lata podatkowe następujące po sobie. Małe firmy, które osiągają przychody poniżej 2 milionów euro rocznie, również nie będą objęte nowym podatkiem minimalnym.

Spółki o prostych strukturach właścicielskich, w których wszyscy wspólnicy są osobami fizycznymi, są zwolnione z podatku minimalnego. Rzecz podmiotów powiązanych postawione w stan upadłości lub objętych postępowaniem restrukturyzacyjnym, w tym spółce niebędącej osobą prawną, są zwolnione z obowiązku płacenia minimalnego podatku dochodowego. Dodatkowo firmy, które w danym roku podatkowym uzyskali przychody niższe o co najmniej 30% w stosunku do przychodów uzyskanych niż w roku ubiegłym, nie będą zobowiązane do płacenia podatku minimalnego.

Podatnicy, u których większość przychodów pochodzi z działalności związanej z:

  1. eksploatacją w transporcie międzynarodowym statków morskich lub statków powietrznych,

  2. wydobywaniem kopalin, których ceny zależą bezpośrednio lub pośrednio od notowań na światowych rynkach,

  3. wykonywaniem działalności leczniczej,

Ponadto, zwolnione zostaną podmioty wchodzących w skład grupy co najmniej dwóch spółek, w której jedna spółka posiada przez cały rok podatkowy bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 75% udział odpowiednio w kapitale zakładowym, kapitale akcyjnym lub udziale kapitałowym pozostałych spółek wchodzących w skład tej grupy. Dla podatników będących przedsiębiorstwami finansowymi jak i będących stroną umowy o współdziałaniu, również przewidziano zwolnienia.

Te zwolnienia mają na celu wspieranie małych i nowo powstałych firm, a także tych, które znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, umożliwiając im rozwój bez dodatkowych obciążeń podatkowych.

Przegląd zwolnień od opodatkowania podatkiem minimalnym

Podstawowa metoda kalkulacji podatku minimalnego

Podstawą opodatkowania minimalnym podatkiem jest hipotetyczny dochód obliczany na podstawie 1,5% wartości przychodów z działalności nie związanej z zyskami kapitałowymi. Obliczenie podstawy opodatkowania w ramach minimalnego podatku różni się od kalkulacji klasycznego CIT. Ta metoda obejmuje m.in. 1,5% przychodów operacyjnych oraz wysokość nadmiernych kosztów finansowania dłużnego jak i nadmierne koszty usług niematerialnych poniesione na rzecz podmiotów powiązanych.

Koszty finansowania dłużnego, które przekraczają określony przez ustawodawcę próg, są wliczane do podstawy opodatkowania. Warto zaznaczyć, że niektóre rodzaje kosztów, jak np. koszty nabycia środków trwałych, nie są uwzględniane w kalkulacji dochodu na potrzeby podatku minimalnego. To oznacza, że firmy muszą dokładnie analizować swoje koszty i przychody, aby prawidłowo wyliczyć należny podatek.

Uproszczona metoda kalkulacji podatku minimalnego

Ustawa przewiduje uproszczony sposób ustalania podstawy, wynoszący 3% osiągniętych przychodów ze źródła innych niż źródła przychodów zysków kapitałowych. Uproszczona metoda kalkulacji opiera się na przychodach operacyjnych jako punkcie wyjścia do rozliczenia. Dla wielu podatników, szczególnie tych z mniejszych firm, może to być bardziej przejrzysta i łatwiejsza do zastosowania metoda.

Podatnicy mogą wybrać uproszczoną metodę kalkulacji, ustalając podstawę na poziomie 3% wartości przychodów. Można wybrać podstawowy sposób lub uproszczony (3% przychodów operacyjnych) w zależności od preferencji podatnika. To elastyczne podejście pozwala firmom na dostosowanie metody kalkulacji do ich specyficznych potrzeb i sytuacji finansowej.

Skorzystanie z uproszczonej metody może być szczególnie korzystne dla firm, które mają trudności z precyzyjnym obliczeniem podstawy opodatkowania na podstawie pełnych ksiąg rachunkowych. Dzięki temu mogą one uniknąć potencjalnych błędów i sankcji związanych z nieprawidłowym obliczeniem podatku minimalnego.

Którą metodę obliczania podstawy opodatkowania podatkiem minimalnym należy zastosować?

Jak obliczyć podatek minimalny?

Obliczenie minimalnego podatku dochodowego wymaga precyzyjnego podejścia do analizy przychodów i kosztów poniesionych przez podatników. Aby prawidłowo obliczyć podatek minimalny, należy przejść przez kilka kluczowych kroków:

  1. Określenie przychodów: Zidentyfikuj przychody ze źródeł przychodów innych niż zyski kapitałowe. To oznacza, że musisz wykluczyć wszelkie przychody związane z inwestycjami kapitałowymi.

  2. Określenie kosztów uzyskania przychodów: Uwzględnij wszystkie koszty poniesione w celu uzyskania przychodów, w tym koszty finansowania dłużnego oraz koszty świadczenia usług finansowych.

  3. Obliczenie podstawy opodatkowania: Podstawa opodatkowania zależy od wyboru metody jej ustalania.

  4. Zastosowanie stawki podatku minimalnego: Stawka podatku minimalnego wynosi 10% podstawy opodatkowania.

  5. Obliczenie kwoty minimalnego podatku dochodowego: Kwota minimalnego podatku dochodowego to iloczyn podstawy opodatkowania i stawki podatku minimalnego.

  6. Termin zapłaty podatku: Podatnicy obowiązani do zapłaty minimalnego podatku dochodowego

Obliczanie Minimalnego Podatku Dochodowego

Przykład jak wyliczyć podatek minimalny 2025 roku

Podatnik uzyskał w roku podatkowym przychody ze źródeł przychodów innych niż zyski kapitałowe w wysokości 10 000 000 zł. Koszty uzyskania przychodów wyniosły 12 000 000 zł, a koszty finansowania dłużnego poniesione na rzecz podmiotów powiązanych w wysokości przekraczającej 30% podatkowej EBITDA wyniosły 1 000 000 zł. Podatnik nie jest objęty postępowaniem restrukturyzacyjnym.

Podstawa opodatkowania wynosi:

Wersja podstawowa obliczenia podatku minimalnego: 10 000 000 zł (przychody) x 1,5% + 1 000 000 zł (koszty finansowania dłużnego) = 1 150 000 zł

Wersja uproszczona obliczenia podatku minimalnego: 10 000 000 zł (przychody) x 3% = 300 000 zł

Kwota minimalnego podatku dochodowego wynosi:

Wersja podstawowa: 1 150 000 zł (podstawa opodatkowania) x 10% (stawka podatku minimalnego) = 115 000 zł.

Wersja uproszczona: 300 000 (podstawa opodatkowania) x 10% (stawka podatku minimalnego) = 30 000 zł

Podatnik jest zobowiązany do zapłaty kwoty minimalnego podatku dochodowego w wysokości 115 000 zł lub 30 000 zł w zależności od wyboru metody obliczania podatku minimalnego.

Dzięki temu przykładowi można zobaczyć, jak w praktyce oblicza się minimalny podatek dochodowy. Kluczowe jest dokładne monitorowanie przychodów i kosztów, aby prawidłowo wyliczyć należny podatek i uniknąć potencjalnych sankcji.

Przykład jak obliczyć podatek minimalny

Terminy zapłaty minimalnego podatku dochodowego r

Podatnicy będą zobowiązani do uiszczenia minimalnego podatku do końca trzeciego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego. Pierwsza płatność minimalnego podatku jest przewidziana na marzec 2025 roku, w przypadku podatników ze zbieżnym rokiem podatkowym z rokiem kalendarzowym. Obowiązek zapłaty minimalnego podatku dochodowego wprowadza nowe terminy dla podatników.

Dla przedsiębiorstw kluczowe jest przestrzeganie tych terminów, aby uniknąć potencjalnych sankcji i kar finansowych. Warto zatem już teraz przygotować się na nowe obowiązki i wdrożyć odpowiednie procedury księgowe, które umożliwią terminowe i prawidłowe rozliczenie minimalnego podatku dochodowego.

Możliwość odliczenia podatku minimalnego

Jeżeli podatnik zapłaci podatek minimalny, to będzie mógł go odliczyć od „klasycznego” CIT w zeznaniach składanych za kolejne 3 lata podatkowe. Można odliczać zapłacony minimalny podatek dochodowy w ciągu trzech lat po roku, za który został zapłacony, co może wpłynąć na otrzymania świadczenia. Kwotę minimalnego podatku dochodowego można pomniejszyć. Dzieje się to o należny podatek obliczony na zasadach ogólnych za ten sam rok podatkowy.

Ta możliwość odliczenia jest korzystna dla firm, które w przyszłych latach osiągną wyższe dochody i będą mogły zniwelować wpływ minimalnego podatku na ich bieżące zobowiązania podatkowe.

Podatnicy powinni jednak pamiętać, że odliczenie minimalnego podatku dochodowego nie jest dostępne dla firm, które stale ponoszą straty lub mają niskie dochody. Dlatego ważne jest, aby dokładnie analizować swoje wyniki finansowe i planować rozliczenia podatkowe z wyprzedzeniem.

Podsumowanie

Wprowadzenie minimalnego podatku dochodowego od 1 stycznia 2024 r. wprowadza istotne zmiany dla wielu firm działających w Polsce. Podatnicy CIT muszą być świadomi nowych obowiązków, zasad obliczania podstawy opodatkowania oraz możliwych sankcji za nieprzestrzeganie przepisów. Kluczowe jest dokładne monitorowanie przychodów i kosztów oraz terminowe składanie deklaracji podatkowych.

Przestrzeganie nowych przepisów może być wyzwaniem, ale jest konieczne, aby uniknąć potencjalnych kar i problemów finansowych. Wszystkie firmy powinny zatem dokładnie zapoznać się z nowymi regulacjami i przygotować się na ich wdrożenie.

Proces zgodności z minimalnym podatkiem

Spis treści

Zobacz rozwiązania dla Twojej firmy w praktyce

Zapoznaj się z opisanymi przez nas case study

Oszczędność w Fundacji Rodzinnej

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

Wykorzystanie ulgi B+R

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

Wykorzystanie ulgi na robotyzację

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

Współpraca zaczyna się od rozmowy

Najlepszym pierwszym krokiem jest 30 minutowa rozmowa z jednym z naszych doradców.

Podczas tych darmowych 30 minut możemy poznać Twój biznes oraz poszukać wstępnych rozwiązań na najbardziej palące potrzeby firmy.

Inni chętnie czytają również