Zastosowanie benefit test w ocenie efektywności usług niematerialnych
Benefit test jako klucz do obrony wydatków na usługi niematerialne. Odkryj, jak dokumentować korzyści dla organów...
2025-01-09
Ceny transferowe zdefiniowane zostały w prawie podatkowym zarówno w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych jak i podatku dochodowym od osób prawnych jako rezultat finansowy warunków ustalonych lub narzuconych w wyniku istniejących powiązań (powiązania kapitałowe lub powiązania osobowe), w tym cenę, wynagrodzenie, wynik finansowy lub wskaźnik finansowy.
Co istotne zatem pojęcie ceny transferowej jest znacznie szersze niż pojęcie ceny sprzedawanych dóbr czy usług. Jeżeli chcemy zrozumieć czym są ceny transferowe, a także sama korekta cen transferowych to identyfikowanie tej różnicy jest niezbędne.
Regulacje dotyczące transakcji dokonywanych pomiędzy podmiotami powiązanymi, mają na celu zapewnienie, że ustalane ceny odzwierciedlają warunki rynkowe i nie prowadzą do unikania opodatkowania. Instrumentem ograniczenia przedmiotowych ryzyk w przepisach podatkowych jest przede wszystkim zasada stosowania cen rynkowych w transakcjach pomiędzy podmiotami powiązanymi i to nie tylko tych objętych obowiązkiem sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych, zaś narzędziem do weryfikacji powyższej zasady jest analiza porównawcza tzw. benchmark, których wynik powinien być podstawą kluczowych decyzji gospodarczych pomiędzy podmiotami powiązanymi, nawet w przypadku braku obowiązku sporządzenia dokumentacji cen transferowych.
Mając na uwadze przytoczoną definicję cen transferowych strony będące podmiotami powiązanymi mogą ustalić wynagrodzenie m.in. w oparciu o wskaźnik finansowy rezultat finansowy w postaci chociażby wskaźnika finansowego lub wyniku finansowego na transakcji kontrolowanej.
Przyjmijmy zatem, że strony transakcji będące podmiotami powiązanymi z jednej grupy kapitałowej sporządzają przed zawarciem transakcji analizę porównawczą (tak zwana analiza ex ante). Na jej podstawie wyznaczają rynkowy poziom wskaźnika finansowego, który stanowi cenę transferową w transakcji kontrolowanej, będącej jej przedmiotem.
Na koniec roku w związku ze wzrostem kosztów od zewnętrznych dostawców, będących podmiotami niepowiązanymi podmiot powiązany nie osiągnął ustalonej pierwotnie rentowności.
Co zatem mogą zrobić strony takiej transakcji by dostosować poziom ustalonego wynagrodzenia do wartości rynkowej?
Właśnie w takiej sytuacji o ile spełnione są pozostałe warunki ustawowe możliwe jest zastosowanie korekty cen transferowych.
Korekta cen transferowych umożliwia zatem dostosowanie rozliczeń podatkowych dotyczących transakcji kontrolowanej do poziomu rynkowego z uwzględnieniem faktycznych warunków gospodarczych.
Ustawodawca wskazuje, iż aby korekta była korektą cen transferowych powinny być spełnione następujące warunki:
w transakcjach kontrolowanych realizowanych przez podatnika w trakcie roku podatkowego ustalone zostały warunki, które ustaliłyby podmioty niepowiązane;
nastąpiła zmiana istotnych okoliczności mających wpływ na ustalone w trakcie roku podatkowego warunki lub znane są faktycznie poniesione koszty lub uzyskane przychody będące podstawą obliczenia ceny transferowej, a zapewnienie ich zgodności z warunkami, jakie ustaliłyby podmioty niepowiązane, wymaga dokonania korekty cen transferowych;
w momencie dokonania korekty podatnik posiada oświadczenie podmiotu powiązanego lub dowód księgowy potwierdzające dokonanie przez ten podmiot korekty cen transferowych w tej samej wysokości co podatnik;
istnieje podstawa prawna do wymiany informacji podatkowych z państwem, w którym podmiot powiązany, będący stroną transakcji, ma miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd.
Powyższe warunki muszą być spełnione łącznie by można było uznać daną korektę za korektę cen transferowych.
Wartość danej transakcji kontrolowanej czy to transakcji finansowych, transakcji towarowych, transakcji usługowych należy ustalać z uwzględnieniem warunków wynikających z ustaleń pomiędzy podmiotami powiązanymi, a jak zauważono na wstępie podmioty powiązane są obowiązane ustalać ceny transferowe na poziomie rynkowym, zatem wartość transakcji kontrolowanej również należy ustalać z uwzględnieniem dokonanych korekt cen transferowych.
Zarówno w zakresie dokumentacji cen transferowych jak i w informacji TPR-C podatnicy powinni wykazać, że takowa korekta pomiędzy podmiotami powiązanymi została dokonana, dlatego tak istotne jest by prawidłowo identyfikować jej dokonanie.
Korektę cen transferowych należy ująć w okresie, którego dotyczy, konsekwentnie jak w przypadku ustalenia wartości transakcji kontrolowanej realizowanej pomiędzy podmiotami powiązanymi na potrzeby lokalnej dokumentacji cen transferowych czy formularza TPR-C lub TPR-P.
Bazując na Objaśnieniach podatkowych w zakresie cen transferowych z 31 marca 2021 r.:
„W sytuacji gdy korekta cen transferowych nie powoduje zmiany wynagrodzenia z tytułu dokonanych transakcji – konkretnych dostaw towarów lub świadczenia usług na rzecz podmiotów powiązanych – natomiast ma na celu dostosowanie poziomu rentowności spółki do poziomu rynkowego, taka korekta pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT.”
Zaznaczamy przy tym, iż określenie czy tego rodzaju zdarzenie podlega VAT, ze względu na poziom złożoności powinno być każdorazowo przedmiotem analizy przez specjalistów, w zakresie jakim transakcja jest realizowana pomiędzy podmiotami powiązanymi.
Należy pamiętać również, że w ordynacji podatkowej zawarto regulacje w zakresie dodatkowego zobowiązania w zakresie cen transferowych. Jeżeli pomiędzy podmiotami powiązanymi zostanie zawarta transakcja na warunkach odbiegających od zasady ceny rynkowej podatnik musi być świadomy, że poza ustaleniem przez organy podatkowe wartości rynkowej takiej transakcji może zostać ustalone także dodatkowe zobowiązanie podatkowe wynoszącego nawet do 30% wartości różnicy pomiędzy wartością rynkową ustaloną przez organy podatkowe, a wartością przyjętą w transakcji.
Dodatkowo nie należy zapominać o możliwości wymierzenia sankcji z kodeksu karnego skarbowego za niezłożenie lub wykazanie nieprawdy w informacji TPR-C lub TPR-P.
Przykładem działań umożliwiających ograniczenie ryzyk związanych chociażby z ewentualnym kwestionowaniem poprawności w obszarze cen transferowych przez organy podatkowe danego państwa polega na zawieraniu uprzednich porozumień cenowych, które to są ustalane w drodze decyzji administracyjnej.
W przypadku transakcji objętych takimi porozumieniami, podatnik podatku dochodowym od osób fizycznych jak i podatnik podatku dochodowym od osób prawnych ma pewność, że ustalone ceny transferowe zostały ustalone na poziomie rynkowym, co może ułatwić podejmowanie kluczowych decyzji gospodarczych. Dodatkowym atutem tego rodzaju porozumień jest brak obowiązku sporządzenia dokumentacji cen transferowych dla transakcji objętych niniejszymi porozumieniami.
Ostatnimi czasy w orzecznictwie wykształcił się pogląd, w którym podatkowa grupa kapitałowa (dalej: „PGK„) przestaje istnieć, jeżeli ceny pomiędzy jej członkami a podmiotami powiązanymi spoza PGK zostały ustalone na warunkach nierynkowych. Dlatego w przypadku PGK tak istotnym jest by transakcje tego rodzaju były zawierane na warunkach rynkowych. W tego rodzaju transakcjach szczególnie warto rozważyć skorzystanie z instytucji uprzednich porozumień cenowych.
Korekta cen transferowych to istotny element zapewniający zgodność transakcji między podmiotami powiązanymi z rzeczywistymi warunkami ekonomicznymi. Jej zastosowanie pozwala uniknąć sporów z organami podatkowymi i dostosować wyniki finansowe do zasad rynkowości. Kluczowe jest jednak odpowiednie przygotowanie, w tym udokumentowanie przyczyn korekty, jej zgodności z polityką cen transferowych oraz uzgodnienie zmian z podmiotami powiązanymi. Odpowiednie podejście do korekty może przynieść korzyści zarówno w kontekście zgodności z przepisami, jak i w budowaniu przejrzystych relacji z organami podatkowymi.
Analiza porównawcza jest kluczowa dla oceny, czy korekta cen transferowych dotyczy wynagrodzenia ustalonego zgodnie z zasadą ceny rynkowej, a więc czy spełnia podstawowy warunek przewidziany przepisami podatkowymi, by uznać ją faktycznie za korektę cen transferowych, a nie korektę na zasadach ogólnych.
Ceny transferowe w podatku dochodowym od osób prawnych jak i podatku dochodowym od osób fizycznych to złożone zagadnienie, które coraz cześciej jest przedmiotem kontroli przez organy podatkowe. Czy to w przypadku transakcji finansowej, w przypadku transakcji towarowej, w przypadku transakcji usługowej, czy też w przypadku innej transakcji realizowanej z tzw. „rajami podatkowymi” podatnicy, nie tylko działający w ramach grupy kapitałowej muszą spodziewać się weryfikacji obowiązków sprawozdawczych, w tym ustalania cen transferowych na poziomie rynkowym.
Nie zapominajmy także, iż komplet dokumentacji cen transferowych dla grupy kapitałowej to po przekroczeniu właściwych progów:
lokalna dokumentacja cen transferowych,
grupowa dokumentacja cen transferowych,
TPR-C lub TPR-P,
czy dla grupy kapitałowej przekraczającej 750 mln EUR skonsolidowanego przychodu raportowanie CbC.
Wszystkie te elementy sporządzone przez profesjonalistów mogą zabezpieczać interesy podmiotów powiązanych w obszarze cen transferowych.
Na koniec należy dodać, że istnieje możliwość skorzystania z zabezpieczeń w formie uprzednich porozumień cenowych, które są niejako gwarantem, że ceny transferowe zostały ustalone we właściwy sposób co ma duże znaczenie w szczególności w przypadku podatkowej grupy kapitałowej.
Zapoznaj się z opisanymi przez nas case study

Najlepszym pierwszym krokiem jest 30 minutowa rozmowa z jednym z naszych doradców.
Podczas tych darmowych 30 minut możemy poznać Twój biznes oraz poszukać wstępnych rozwiązań na najbardziej palące potrzeby firmy.
Benefit test jako klucz do obrony wydatków na usługi niematerialne. Odkryj, jak dokumentować korzyści dla organów...
Dowiedz się, jak wyrok Stellantis C-603/24 zmienia zasady dotyczące VAT i dokumentacji korekt cen transferowych.
Zdobądź oszczędności podatkowe dzięki IP Box! Dowiedz się, jak obniżyć stawkę podatkową na dochody z kwalifikowanego...